صفر تا صد آموزش پیکربندی سوئیچ نکسوس با NX-OS

پیکربندی اولیه سوئیچ‌های Cisco Nexus یکی از مهم‌ترین مراحل راه‌اندازی این دستگاه‌هاست. این مرحله پایه‌ای است که همه تنظیمات بعدی بر آن استوار می‌شوند و بدون آن، سوئیچ قادر به ارائه‌ی عملکرد کامل خود نخواهد بود. در این مقاله، به صورت مرحله به مرحله یاد می‌گیریم چگونه سوئیچ Nexus را با سیستم‌عامل NX‑OS راه‌اندازی و پیکربندی اولیه کنیم. در طول آموزش، تمرکز بر روی دسترسی اولیه، پیکربندی رابط مدیریت، تعیین نام دستگاه و رمز عبور، و ذخیره‌ی تنظیمات خواهد بود.

پس از طی این مراحل، سوئیچ شما آماده استفاده خواهد بود و می‌توانید به راحتی وارد تنظیمات پیشرفته‌تر شبکه شوید. مثال‌ها و دستورها به گونه‌ای ارائه شده‌اند که خواننده بتواند به سادگی آن‌ها را اجرا کرده و نتیجه‌ی ملموس مشاهده کند.

پیش‌نیازهای پیکربندی سوئیچ نکسوس (Prerequisites)

قبل از اینکه سراغ پیکربندی اولیه سوئیچ Cisco Nexus برویم، لازم است چند پیش‌نیاز را آماده کنیم تا روند کار ساده و بدون مشکل پیش برود. این موارد پایه‌ای هستند و رعایت آن‌ها باعث می‌شود در مراحل بعدی به مشکل برنخوریم.

1. دستگاه و تجهیزات مورد نیاز: مطمئن شوید سوئیچ Nexus شما روشن و آماده است و تمام کابل‌های لازم، از جمله کابل کنسول و کابل شبکه برای مدیریت، در دسترس هستند. کابل کنسول برای اتصال اولیه به سوئیچ ضروری است، زیرا بدون آن نمی‌توانید وارد محیط CLI شوید.
2. نسخه مناسب NX‑OS: بررسی کنید که سوئیچ روی نسخه‌ای از NX‑OS باشد که با شبکه و تجهیزات شما سازگار است. نسخه‌های قدیمی ممکن است قابلیت‌های جدید را نداشته باشند یا با دستورات آموزشی هماهنگ نباشند.
3. دسترسی به رابط مدیریت: قبل از شروع، باید بتوانید از طریق پورت مدیریت (Management) یا در صورت نیاز SSH/Telnet به سوئیچ دسترسی داشته باشید. این کار اجازه می‌دهد بعد از پیکربندی اولیه، به راحتی سوئیچ را مدیریت کنید.
4. لایسنس و مستندات: اگر سوئیچ شما نیاز به لایسنس دارد، آن را آماده کنید. داشتن مستندات رسمی یا یادداشت‌های شبکه کمک می‌کند تا در زمان مواجهه با خطاها یا پیام‌های هشدار، سریع راه‌حل مناسب را پیدا کنید.
5. آشنایی اولیه با محیط  CLI: پیکربندی سوئیچ‌های Nexus با خط فرمان انجام می‌شود، پس آشنایی اولیه با دستورات پایه NX‑OS به شما کمک می‌کند روند آموزش را راحت‌تر دنبال کنید و از اشتباهات جلوگیری شود.

دسترسی ابتدایی به سوئیچ نکسوس (Initial Access)

اولین قدم برای پیکربندی سوئیچ Cisco Nexus، برقراری اتصال و ورود به محیط خط فرمان است. این کار معمولاً از طریق پورت کنسول انجام می‌شود، زیرا در اولین راه‌اندازی دسترسی شبکه‌ای هنوز فعال نیست.

۱. اتصال از طریق کابل کنسول

یک سر کابل کنسول را به پورت Console سوئیچ و سر دیگر را به لپ‌تاپ یا کامپیوتر خود متصل کنید. برای اتصال به پورت کنسول، می‌توانید از نرم‌افزارهایی مانند PuTTY یا Tera Term استفاده کنید. تنظیمات استاندارد پورت کنسول معمولاً به شکل زیر است:

Baud rate: 9600
Data bits: 8
Parity: None
Stop bits: 1
Flow control: None

۲. روشن کردن سوئیچ

پس از اتصال کابل کنسول، سوئیچ را روشن کنید و منتظر بمانید تا فرآیند بوت کامل شود. در این مرحله، سوئیچ پیغام‌های بوت را نمایش می‌دهد و در نهایت به محیط CLI دسترسی خواهید داشت.

۳. ورود اولیه به CLI

پس از بوت، در بسیاری از سوئیچ‌ها، ورود اولیه با نام کاربری و رمز عبور پیش‌فرض انجام می‌شود. اگر هنوز تنظیم نشده، معمولاً نیاز به ورود مستقیم بدون رمز وجود دارد.

دستور ورود اولیه:

switch> enable

سپس برای ورود به حالت پیکربندی:

switch# configure terminal

۴. بررسی نسخه NX‑OS و وضعیت سوئیچ

بعد از ورود، بهتر است نسخه NX‑OS و وضعیت سیستم را بررسی کنید:

switch# show version
switch# show system status

این مراحل، سوئیچ را آماده می‌کنند تا وارد پیکربندی رابط مدیریت و تنظیمات اولیه شویم.

پیکربندی رابط مدیریت  (Management Interface Configuration)

رابط مدیریت سوئیچ (معمولا با نام mgmt0) برای دسترسی از راه دور به دستگاه استفاده می‌شود. پیکربندی این رابط شامل تنظیم IP آدرس، Subnet Mask و Default Gateway است.

۱. ورود به حالت پیکربندی

ابتدا وارد حالت پیکربندی سوئیچ شوید:

switch> enable
switch# configure terminal
switch(config)#

۲. ورود به تنظیمات رابط مدیریت

رابط مدیریت معمولا با نام mgmt0  شناخته می‌شود. برای پیکربندی آن از دستور زیر استفاده کنید:

switch(config)# interface mgmt0
switch(config-if)#

۳. تعیین IP آدرس و Subnet Mask

یک IP مناسب برای سوئیچ انتخاب کرده و Subnet Mask را مشخص کنید:

switch(config-if)# ip address 192.168.1.10/24

توجه: عدد /۲۴ نشان‌دهنده Subnet Mask 255.255.255.0 است.

۴. فعال کردن رابط

بعد از تعیین IP، باید رابط را فعال کنیم:

switch(config-if)# no shutdown

۵. تنظیم  Default Gateway

برای اینکه سوئیچ بتواند با شبکه‌های دیگر ارتباط برقرار کند، Default Gateway را مشخص کنید:

switch(config)# ip route 0.0.0.0/0 192.168.1.1

این دستور مشخص می‌کند تمام ترافیک‌های خارج از شبکه محلی به گیت‌وی ۱۹۲.۱۶۸.۱.۱ ارسال شود.

۶. بررسی وضعیت رابط مدیریت

برای اطمینان از اینکه رابط فعال است و IP درست تنظیم شده، از دستور زیر استفاده کنید:

switch# show ip interface brief

در خروجی، باید وضعیت mgmt0 به شکل up/up دیده شود و IP تنظیم شده نمایش داده شود.

پیکربندی پایه دستگاه  (Basic Device Management Configuration)

در این مرحله، نام دستگاه، رمز عبور و سایر تنظیمات پایه‌ای که هر سوئیچ برای شروع به کار نیاز دارد را پیکربندی می‌کنیم.

۱.  تعیین نام دستگاه  (Hostname)

نام سوئیچ به شما کمک می‌کند در شبکه‌های بزرگ، آن را راحت‌تر شناسایی کنید. برای تعیین نام:

switch(config)# hostname Nexus-Switch
Nexus-Switch(config)#

بعد از این دستور، پرامپت CLI به نام جدید تغییر می‌کند.

۲. تنظیم رمز عبور

برای امنیت دسترسی به سوئیچ، یک رمز عبور برای کاربر admin  یا کاربر پیش‌فرض ایجاد کنید:

Nexus-Switch(config)# username admin password 0 StrongPassword123

عدد ۰ نشان‌دهنده این است که رمز عبور به صورت plaintext وارد شده است.

۳. فعال کردن رمز عبور برای ورود به حالت enable

Nexus-Switch(config)# enable password StrongEnablePass

۴. تنظیم زمان و منطقه زمانی

تنظیم زمان صحیح برای لاگ‌ها و هماهنگی با NTP ضروری است:

Nexus-Switch(config)# clock timezone IRST 3 30
Nexus-Switch(config)# clock set 15:30:00 15 November 2025

۵. پیکربندی NTP (اختیاری ولی توصیه شده)

برای هماهنگی زمان با سرورهای شبکه:

Nexus-Switch(config)# ntp server 192.168.1.100

۶. بررسی تنظیمات

برای اطمینان از صحت تغییرات:

Nexus-Switch# show running-config
Nexus-Switch# show clock

دستور show running-config  تمام تنظیمات فعال را نمایش می‌دهد و show clock زمان فعلی سوئیچ را نشان می‌دهد.

ذخیره پیکربندی و مدیریت فایل‌ها  (Saving and Managing Configuration Files)

پس از اینکه تمام تنظیمات پایه و رابط مدیریت را انجام دادید، باید آنها را ذخیره کنید تا پس از خاموش یا ریستارت شدن سوئیچ، بازگردند:

Nexus-Switch# copy running-config startup-config

• running-config تنظیمات فعلی در حافظه فعال را نشان می‌دهد.
• startup-config تنظیماتی است که هنگام بوت شدن سوئیچ بارگذاری می‌شود.

این کار تضمین می‌کند که سوئیچ با همان پیکربندی پس از روشن شدن مجدد کار کند.

برای مشاهده فایل‌های ذخیره شده در سیستم می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

Nexus-Switch# dir bootflash:

این دستور محتویات حافظه داخلی سوئیچ را نشان می‌دهد، از جمله فایل‌های NX‑OS و پیکربندی.

نسخه پیشتیبان تهیه کنید تا در صورت بروز مشکل، بتوانید تنظیمات را سریع بازیابی کنید:

Nexus-Switch# copy startup-config bootflash:backup-config.cfg

این دستور یک کپی از پیکربندی ذخیره شده در حافظه داخلی ایجاد می‌کند. می‌توانید این فایل را به سرور TFTP یا SFTP هم منتقل کنید.

اگر نیاز بود پیکربندی را با کد زیر بازیابی کنید:

Nexus-Switch# copy bootflash:backup-config.cfg startup-config

پس از این دستور، سوئیچ تنظیمات ذخیره شده را از نسخه پشتیبان بارگذاری می‌کند.

ورود به حالت پیکربندی پیشرفته و تنظیمات رابط‌ها  (CLI & Interface Configuration)

بعد از اینکه پیکربندی پایه و رابط مدیریت را انجام دادیم، معمولاً نیاز داریم پورت‌ها و VLANها را برای ارتباط با شبکه آماده کنیم. این کار با ورود به Global Configuration Mode و سپس Interface Configuration Mode انجام می‌شود.

۱. ورود به حالت پیکربندی جهانی (Global Configuration Mode)

ابتدا وارد حالت پیکربندی جهانی می‌شویم:

Nexus-Switch> enable
Nexus-Switch# configure terminal
Nexus-Switch(config)#

در این حالت می‌توان تمام تنظیمات سوئیچ را انجام داد.

۲. ورود به حالت پیکربندی یک رابط (Interface Configuration Mode)

برای تنظیم یک پورت خاص، به حالت رابط بروید. مثال زیر برای پورت اترنت ۱/۱ است:

Nexus-Switch(config)# interface ethernet 1/1
Nexus-Switch(config-if)#

۳. فعال کردن پورت

برای فعال کردن پورت و آماده کردن آن برای انتقال داده:

Nexus-Switch(config-if)# no shutdown

دستورno shutdown  پورت را فعال می‌کند.

۴. اختصاص VLAN به پورت

برای اتصال پورت به یک VLAN مشخص (مثلاً  VLAN 10):

Nexus-Switch(config-if)# switchport mode access
Nexus-Switch(config-if)# switchport access vlan 10

دستور اول حالت دسترسی (Access) را فعال می‌کند. دستور دوم VLAN مربوطه را اختصاص می‌دهد.

۵. بررسی وضعیت پورت: برای اطمینان از فعال بودن پورت و اتصال VLAN :

Nexus-Switch# show interface status

خروجی این دستور وضعیت هر پورت، سرعت و VLAN اختصاص داده شده را نمایش می‌دهد.

۶. خروج از حالت پیکربندی

پس از اتمام تنظیمات:

Nexus-Switch(config-if)# exit
Nexus-Switch(config)# exit
Nexus-Switch#

با این کار به حالت CLI اصلی باز می‌گردید و می‌توانید سایر پیکربندی‌ها را انجام دهید.

نکات تکمیلی و بهترین شیوه‌ها:

• ذخیره مرتب پیکربندی: بعد از هر تغییر مهم، پیکربندی را ذخیره کنید تا در صورت خاموش شدن یا ریبوت، تغییرات از بین نرود:

copy running-config startup-config

• نامگذاری واضح برای سوئیچ‌ها و پورت‌ها: استفاده از نام‌های معنادار برای سوئیچ‌ها و پورت‌ها باعث می‌شود در شبکه‌های بزرگ راحت‌تر مدیریت شوند و خطا کاهش یابد.

• تنظیمات امنیتی اولیه: رمز عبورهای قوی برای حساب‌های کاربری و حالت enable تعیین کنید. در صورت امکان، دسترسی Telnet را غیرفعال کرده و فقط SSH فعال کنید.
• پیکربندی NTP و ساعت دقیق: هماهنگی ساعت با سرور NTP برای لاگ‌ها و عیب‌یابی بسیار مهم است. مطمئن شوید زمان سیستم و منطقه زمانی درست تنظیم شده‌اند.
• تهیه نسخه پشتیبان از پیکربندی: علاوه بر ذخیره در startup-config، بهتر است یک نسخه پشتیبان در سرور TFTP یا SFTP داشته باشید. این کار بازیابی سریع در مواقع اضطراری را ممکن می‌کند.
• بررسی دوره‌ای وضعیت سوئیچ: با دستورات زیر وضعیت سیستم و پورت‌ها را به صورت منظم بررسی کنید:

show system status
show interface status
show log

• مطالعه مستندات و آپدیت‌ها: مستندات رسمی Cisco و به‌روزرسانی‌های NX‑OS را دنبال کنید تا از قابلیت‌ها و بهبودهای جدید استفاده کنید.

سوالات متداول: